Beo na Samhna: Sásanna na Sláinte

This is my article from BEO.ie November edition. In this I write about iOS, Android and Web apps and sites that can help you stay healthy. Perfect timing I think for anyone planning to turn over a new leaf in January. I even spoke about my recommendations below on a recent broadcast of Splanc on Newstalk.
 
Peggy Bacon in mid-air backflip, Bondi Beach, Sydney, 6/2/1937 / by Ted HoodTáim i mo shuí sa chistin agus tá an bháisteach ag síorthitim amuigh. N’fheadar an é seo an t-am is fearr chun scríobh faoi theicneolaíocht a chabhróidh leat aire a thabhairt dod’ shláinte? Níl uaim ach tine mhór the theolaí, an dá shlipéar agus m’fhallaing sheomra. Bhraithim ciontach faoin alt seo a scríobh go háirithe ó nár rith mé féin ar maidin le drochaimsir. Ach coicís ó shin bhí mé an-mhórálach asam féin ó chríochnaigh mé clár ‘Couch to 10K’. Seo clár 13 seachtain ina ritear trí uaire in aghaidh na seachtaine. Siúlfaidh tú ag an tús le giotaí reatha anois is arís ach ag an deireadh san iomlán tá tú in ann rith gan stró ar feadh 10 ciliméadar. Bhí traenálaí agam i mo phóca i rith an chláir ar fad: feidhmchláirín beag, Couch to 10K
 
Ach in am scríofa an ailt seo, tá an aimsir go hainnis agus is deacair brú a chur ort féin aon ní a dhéanamh nuair mar sin atá sé. Ach, mar a deirim go minic, níor chóir dúinn in Éirinn go háirithe aon ní a chur ar ceal mar gheall ar chúpla braon báistí. Caithfimid coinneáil orainn!
 
Sin ceann de na tréithe is tábhachtaí faoi réim shláinte nó bhia: leanúint leat – is féidir le teicneolaíocht cabhrú go mór linn é sin a dhéanamh. Má choinníonn tú taifead den obair atá curtha isteach agat freisin, is spreagadh mór an méid sin ar laethanta dona dorcha dhúluachair na bliana. Is féidir breathnú siar ar an dul chun cinn atá déanta go dtí seo. Más féidir do chuid éachtaí a roinnt le daoine eile atá den tuairim chéanna. Beidh tacaíocht agat freisin. Más féidir leat léargas a fháil ar imeachtaí lúthchleasa do chairde féin nó daoine a bhfuil meas agat orthu, gríosófar thú chun iarracht a dhéanamh tú féin.
 

Beartas Sláinte

 
Mar sin, lena n-áireamh, is iad beartas, taifead, spreagadh agus tacaíocht na ceithre rudaí is mó cabhair nuair atá tú ag tabhairt faoi réim shláinte. Féach nodanna eile ar shuíomh iontach an rialtais Get Ireland Active – tá neart ann chun thú a ghríosadh ó eolas agus firicí faoi shláinte go cluichí liathróide is rannta. Is fiú go mór roinnt ama a chaitheamh ar an suíomh seo.
 
“Ach Roseanne,” cloisim uaibh, “is colún teicneolaíochta seo, ní slí maireachtála! B’fhéidir gurb ionann an dá rud duitse ach bhí mise ag súil leis an alt sin faoi iOS5 nár scríobh tú go fóill!” Ach, a chairde, tá neart suíomhanna is feidhmchláiríní iOS is Android ann a chabhródh leat beartas agus taifead a dhéanamh agus spreagadh is tacaíocht a fháil nuair a bheas tú ag tabhairt faoi rún sláinte. B’fhéidir go mb’fhearr i bhfad an t-alt seo a scríobh do Bheo mhí Eanair nuair atá dea-mhianta na hathbhliana snasta úr ar bharr d’intinne. Ach dar liom, tá tú i bhfad níos fearr tabhairt faoi dhea-mhian ag am a oireann duit in ionad am nuair atá brú seachtrach ort é a dhéanamh.
 
Seo mo rogha de fheidmhcláiríní idirlín is gutháin a chabhródh go mór le duine atá ag tabhairt faoi.

  
Couch to 10K

 
Seo an ceann ar bhain mise feidhm as, ón tolg i leith. D’éirigh liom meachan a chailleadh lena chabhair agus, ar a laghad, tomhas ghúna amháin. Thaitin sé go mór liom mar lig sé dom taifead a choinneáil, chabhraigh sé liom mo dhul chun cinn a fhorbairt de réir a chéile agus má bhí fonn orm, lig an feidhmchláirín seo dom mo dhul chun cinn a roinnt le mo chairde ar Twitter agus ar Facebook. Fuair mé an-chuid tacaíochta ó mo chairde dá bharr. Is féidir éisteacht le do cheol féin ar d’iPod le linn a bheith ag rith. Le fáil mar fheidhmchláirín iOS.
 

Runkeeper.com

 
Seo an suíomh atá in úsáid agam anois, tharla an Couch 10K críochnaithe agam. Anois tá an nós agam, ligfidh seo dom taifead a choimeád. Tá suíomh ann, www.runkeeper.com, a ligeann duit taifead a choinneáil ded’ chuid cleachtadh lúthchleasa, bealach a leagan amach roimh ré, foireann sráide a chruthú agus ranganna áitiúla a aimsiú. Chomh maith leis an suíomh iontach, is féidir RunKeeper a chur ar uirlísí iOS, Android, Windows 7 agus le déanaí Symbian (e.g. Nokia). Ar iOS is féidir éisteacht le ceol ar an iPod le linn do chleachtadh aclaíochta (seachas snámh…!)
 

Nike Training Club

 
Seo ceann do na mná amháin. Is sás é ó Nike ar ndóigh atá lán le gnáthaimh aclaíochta idir 15 agus 45 nóiméad. Tá físeanna le gach gnáthamh a thugann treoir duit conas gach cuid den ghnáthamh a dhéanamh. Tá treoir ann freisin faoi na huirlisí a bheidh de dhíth (liathróid leighis, mata, meacháin, tromáin lúith srl.). Tá trí léibhéal difriúla ann do thosaitheoirí, idirmheánach is don ard-lúthchleasaí. Is féidir éisteacht le do cheol féin ar an iPod le linn an bhabhta traenála agus is féidir do dhul chun cinn a roinnt ar Facebook agus má tá ballraíocht agat ar Nike.com/NikeWomen, is féidir é a roinnt ansin. Má bhíonn ballraíocht agat ann freisin, gheobhaidh tú gnáthaimh bhreise mar dhuais. Thaitníonn an feidhmchláirín seo go mór liom: tá cuma an-dheas air agus tá na gnáthaimh crua, an-chrua! An t-aon míbhuntáiste ná nach bhfuil an feidhmchláirín seo ar fáil ach don iOS.
 
Chomh maith leis na feidhmchláiríní seo ar mo ghuthán, tá ceann a ligeann duit do ráta chroí a thaifead, tá feidhmchláirín eile Nike a d’fhéadfadh comhrá a dhéanamh le mo bhróga (tá slis sa sáile s’acu) agus ceann darbh ainm de MoodAgent a ligeann dom líostaí ceoil a chruthú bunaithe ar an bhfonn a bheadh orm féin. Tá feidhmchláiríní ann freisin a déanann cluiche de thraenáil: féach mar shampla FitocracyZombies Run. Má tá tuilleadh uait féach an liosta ar Greatist.
 
Má cheapann tú go bhfuil sé dochreidte go mbeadh do bhróga in ann teachtaireachtaí a chur chuig do ghuthán, nó chuig bunachar éigin sa néal, breathnaigh ar Withings. Pleascfaidh d’intinn!

Beo don Nollaig

Stair na tléine

Here’s my article for the December edition of Beo! In this article I give a few tips for your Christmas shopping. While it may be a little late to buy from international sites many of the Irish sites listed below might still be able to get your gifts to you in time. I also share a few ideas for virtual gifts: for example did you know that you can gift iPhone/ iPad apps and also check out others’ Amazon wishlists and gift them vouchers for a specific gift? Well now you do!

Tá an Nollaig buailte linn agus tá margaí le fáil ar líne. Tá margaí ó thaobh bronntanais agus do gach aon ní don bhféile idir bhia agus dheoch ar fáil. Is fiú go mór súil a chaitheamh ar roinnt suíomhannamiondíola Éireannacha chun na margaí sin a bhaint amach fiú chomhdéanach leis an 22 lá Nollaig. (Féach www.curiouscupcakes.com mar shampla, a dúirt liom ar líne le déanaí go mbeidh siad ag bácáil isag dáileadh leo go dtí sin.)

Ar ndóigh is féidir bréagáin a cheannach ar líne ach n’fheadar an bhfaca tú riamh rogha chomh leathan is atá ag www.mimitoys.ie? Dontuismistheoir nach féidir leo tabhairt faoi na siopaí ar chor ar bith, tá catagóir líonmhar stocaí acu fiú amháin le hainmhithe beaga, cniotálaífrancaise, ábhar ealaíne, liathróidí lonracha, téada scipeála aguscleasanna beaga eolaíochta. Rud eile gur mór liom faoin raon atá ag MimiToys ná easpa a leithéidí Lightning McQueen is Peppa Pig orthu!

Minimix frameAch ar ndóigh, ní do na gasúir amháin í an Nollaig. Ach don ghasúr atá ionainn ar fad tá http://www.pressieport.ie agus www.GiftGenies.com. Is suíomhanna Éireannacha an péire seo agus tá neart spéisiúil le feiceáil orthu. Mar shampla, nach é do mhuintir bun agus barr na Nollag? Sin a chreidimse féin agus is breá liom an fráma pictiúir seo a ligeadh don úinéir an chlann ar fad a thaispeáint lena chéile ar bhealach tarraingteach: www.pressieport.ie/products/Minimix-Frame.html

Lucht Coimeádta na mBronntanas

An rud sainiúil faoi People Love Presents ná go mbailíonn an bheirt bhan a chruthaigh an suíomh na bronntanais is fearr ó gach cearn denidirlíon: d’fhéadfá coimeádaithe na mbronntanas a thabhairt orthu!Sheol siad feidhmchláirín don iPhone le déanaí a ligean duit anfaighteoir a shainiú ionas go mbeidh an cláirín in ann an bronntanas is oiriúnaí a roghnú duit. Ná habair liom nach mbeadh sé sin ina chabhair mhór duit i gceann coicíse! Féach, cuirim i gcás, ar son do leannáin:People Love Presents – cá háit eile a bhfaighfeá bronntanas chomh speisialta sin?

Tá péire bronntanais ceannaithe agam cheana ar www.gruupy.com ach ní féidir liom scríobh an iomarca fúthu ar eagla go léadh an faighteoir faoi anseo. Is múnla gnó spéisiúil é Gruupy: cuireann siad margadh ar fáil chuile lá ar an tuiscint go mbeidh a dhóthain daoine ann chun a margadh a chomhlíonadh. Bhí iPad ar fáil ar €400.00, fágaim, a fhad isa bhí cúigear déag sásta ceann an duine a cheannach. Bhí an lá sin.

Is ag caint ar iPadanna is ar iFóineanna, nó iGhutháin, n’fheadar an raibh fhios agat gur féidir feidhmchláirín a bhronnadh ar duine eile? San AppStore é féin, roghnaigh an cláirín a bhfuil fonn ort é a bhronnadh; gabh síos go bun an scáileáin agus feicfidh tú cnaipe “Gift this App” a ligfeas duit r-phost a sheoladh leis na sonraí ar fad ann. Thar cinn don té atá ag súil le iPhone sa stoca maidin Lá Nollag! Is féidiréarlais iTunes Store a bhronnadh ar an mbealach céanna freisin agus ligfear don bhfaighteoir ceol, cláirín nó scannáin a cheannach.

Dearbhán, Cinnte!

Caithfidh mé a rá gur fearr liom i bhfad dearbhán bronntanais leictreonach mar seo mar is é mo bharúil go mbíonn sé i bhfad níos éasca nasc a cliceáil i rphost ná cinntiú go bhfuil an dearbhán i do phóca is tú ag tabhairt faoin mbaile mór. Rud níos deise fós faoi dearbhán ó Asos.com, ná nach ngearrfar an t-airgead archárta creidmheasa an bhronntóra go dtí go gcaitheann an faighteoir an dearbhán. Rud eile a thug mé faoi deara ná gur féidir dearbhán a roghnú do bhronntanas ar leith ar Amazon. Luíonn sé seo isteach go deas leis an tseirbhís mhianliosta atá acu. Nuair atá tú ag brabhsáil ar Amazon ar do ghuthán nó ar do ríomhaire, is féidir táirgí a chur le liosta do mhianta. Is féidir an liosta seo a dhéanamh poiblí nó príobháideach. Má bhíonn sé poiblí, is féidir le haon duine teacht air trí chuardach agus bronntanas a roghnú as do mhianliosta féin ansin. Agus má tá mianliosta agat féin, is féidir cnaipe a chur ar do bhrabhsálaí a ligfidh duit tairgí ar shuíomh ar bith a chur leis an mianliosta, (rud atá an-spéisiúil domhiondíoltóirí idirlín). Ní bhfaighidh tú geansaí Nollag riamh arís. Ach ab é go dtiocfaidh d’aintín ar an suíomh seo: http://www.gammychristmasjumpers.com/

Is é an Duine an t-Léine

Stair na tléineIs ag caint ar éadaí, má bhíonn tú ag smaoineamh orthu mar bhronntanas caith súil ar ayearoftees.com*,togra álainn ina bhfuil fear darbh ainm Keith Walsh ag dearadh t-léine in aghaidh an lae. Tá siad monachróim ach tá roinnt díbh go gleoite, roinnt díbh greannmhar, roinnt meonach, ach tá siad go léiruathúil. Más fearr le sprioc do bhronntanais níos mó dathanna, caith súil ar lafraise.com. Ní suíomh Éireannach é, admhaím, ach tá sé Eorpach ar a laghad! Do na mná i do shaol, tá neart le fáil ar doo-lally.com a chuirfeadh gliondar ar a gcroí!

*I gather that as this project is finished the tee-shirts are no longer for sale. Boohoo!

Tá neart búistéirí ar líne (rud a fuair mé amach le déanaí is a chuir íonadh orm!) agus tá duais Gradam Gréasáin na hÉireann is Eircom Spider buaite le déanaí ag James Whelan Butchershttp://www.jameswhelanbutchers.com/ – glacaim leis go mbeidh cearc fhrancach is liamháis le fáil uaidh.Má tá fíon uait le gabháil leis an bhféasta seo, molaim féin www.curiouswines.com – tá siad sásta a gcuid saineolais a roinnt leat ar an nguthán, ar r-phost, ar Facebook nó ar Twitter is tú ag roinnt an fhíona fhoirfe don bhféasta.

Má tá tuilleadh eolais uait faoi shiopaí Éireannacha atá ag díol ar líne, tabhair cuairt ar an mbunachar atá cruthaithe ag Damien Mulley ina bhfuil dátaí deireanacha seachadta liostáilte ag na miondíoltóirí chomh maith le roinnt lascainí. http://bit.ly/9jV331

Mar fhocal scoir, muna bhfuil do dhóthain ansin duit, tabhair cuairt ar I Love Shopping, suíomh atá curtha ar fáil ag An Post ina bhfuil beagnach gach miondíoltóir Éireannach ar líne luaite.

Nollaig Shona daoibh go léir!

Ná déan olc

This is my column for the May 2010 edition of Beo! In it I write about YouTube which had recently celebrated its fifth anniversary. I write in particular about the issues around copyright, artists’ fees & privacy that YouTube has brought into focus in its short life.

Bhí íonadh orm nuair a chuala mé an tseachtain seo chaite go raibh YouTube ag comóradh cúig bliana ar an bhfód, fód an idirlín! Bhí ionadh orm toisc nach cuimhin liom, roimh YouTube,  cén áit a bhfuair mé físeanna de chait ag canadh is cailíní beaga ag déanamh aithris ar Beyoncéataispeáint de radharc as Return of the Jedi, fráma ar fráma, déanta le Lego. Is fíor dóibhsean a deir go líontar gach folús!

Cheannaigh Google an feidhmchlár gréasáin óg seo mí Dheireadh Fómhair 2006. D’íoc siad $1.65 billiún ar an gcomhlacht. Tá físeán lucht a bhunaithe le feiceáil, Chad Hurley agus Steve Chen, is iad ag fógairt na nuachta seo le comhphobal YouTube. 

D’fhoilsigh Nicolas Carr ‘The Big Switch’ sa bhliain 2008, leabhair a rinne comórtas idir stair na haibhléise agus fás an idirlín. Mar chuid den phlé ann, déanann sé cur síos ar an bhfíseán seo de Chad is Steve. Tá gangaid i bhfocail Carr nuair a scríobhann sé faoin mbealach a dtugann Chad “kings” ar YouTube is Google. Dar le Carr, ar nós rí ar bith, ba chóir do Chad is do Steve a bheith níos umhaile os rud é gurbh iad a “ndaorchlann“ a chur na corónacha ar a gcloigne beannaithe. Murach pobal YouTube, (lena bhfuil siad ag gabháil buíochais sa bhfíseán seo, déanta na fírinne), ní bheadh YouTube ar bith ann. An fhadhb atá ag Carr leis seo ná an easpa tuisceana, dar leis, a léiríonn na ríthe óga ar an gcaidreamh seo idir YouTube is a pobal. Is gráin leis go bhfuil an bheirt seo ag gáire faoi $1.65 billiún a fháil de bharr oibre is cruthaitheachta daoine eile.

B’fhéidir go bhfuil pointe aige. Ní eisean amháin a bhí buartha faoin bpósadh seo agus an spré a chuaigh leis. Bhí úinéirí cearta físe buartha toisc fonn fadseasta Google eolas uile an domhain a chur ar fáil do chách saor in aisce. Conas a chinnteofaí go bhfaigheadh siadsan gur leo cearta an ábhair íocaíocht ar na cearta céanna? Don duine aonair, don bhfógraitheoir nó do mhargaitheoir nó réalta éirítheach, b’fhéidir gur chuma, ach do na comhlachtaí ceoil, scannáin is teilifíse, ba dheacracht mhór é. Maireann ceist cóipchirt go dtí inniu féin gan aon réiteach ceart, nó i ndáiríre, réiteach sibhialta. Ar ndóigh ní YouTube amháin a chruthaigh nó a bhuanaigh an fhadhb ach, leis an tosaíocht a thugann Google do fhíseáin i dtorthaí cuardacha, is beag brabhsálaí idirlín nár bhain úsáid as YouTube.

Is Réidh le Cách Stiall den Duine Eile

Ar bealach sin ceann de na fáthanna a cheapaim go bhfuil pointe ag Nicholas Carr. Tá cultúr cruthaithe ag teicneolaíocht atá ag déanamh dochar airgid dúinn ar fad dar liom. Cultúr atá ag súil le gach rud saor in aisce ach a ghlacann le fógraí ar chuile rud faoin spéir. Tháinig an t-idirlíon céim ar chéim as tograí taighde ag gabháil siar go lár an 20ú haois. Bhí paisean, fiosrachas agus mórtas acadúil ag baint leis an obair a ghin an t-idirlíon is teicneolaíochtaí eile. Sa leabhar ‘Outliers’ le Malcolm Gladwell, cíorann sé an nós go caithfear 10,000 uair a chur isteach in aon cheird chun teacht ar an saineolas, bíodh sé sin ar an ngiotar, an piano nó i sampla amháin atá aige, ag clárú ríomhaire. Sa sampla aige, déanann sé cur síos ar an méid ama a chaith Bill Gates óg ag obair ar ríomhaire. Mar chaitheamh aimsire, istoíche, nó tráthnóna Dé hAoine. Ar luaigh mé go bhfuil duais don té a thagann aníos le focal Gaeilge ar “nerd” dom?

Ba thogra ollscoile Google a chruthaigh Larry Page is Sergey Brin mar chuid de chéim dhochtúireachta. Ní dóigh liom go raibh siad ag smaoineamh ar ghnéithe cosúil le ‘paid search’ nuair a chaith siad snab an choinnill airneáin i Stanford.  Bhí an bheirt acu paiseanta faoina n-ábhar ach ní raibh siad ag súil go nginfeadh a gcuid oibre ceann de na comhlachtaí is tábhachtaí sa 20ú haois. Éascaíonn na teicneolaíochtaí seo scaipeadh an ábhair ach níl sé soiléir go gcruthaíonn siad saol níos cóire ina bhfuil an saibhreas a thuilltear roinnte ar chách a chruthaigh an saibhreas céanna.

Ré Mheath an Phríobháideachais

Tharraing YouTube solas ar ceisteanna i leith príobháideachais freisin mar, cosúil le teicneolaíocht uile Greasán 2.0, tá gnéithe sóisialta ag baint le YouTube. Is féidir líonra a chruthú air, trácht a scríobh faoi fhíseáin agus síntiús a ghlacadh le húsáideoirí ar leith. Bí cinnte go bhfuil Google ag bailiú an eolais seo ar fad. An buntáiste ná go bhfeicfidh tú físeáin nua atá cosúil leis an ábhar a thaitin leat cheana. An míbhuntáiste ná ní fios duit an bhfanfaidh na téarmaí is na coinníollacha mar a gcéanna i gcónaí. Ach do na dúchasaigh digiteacha, is réidh a roinnfidh siad mianta agus sainroghanna pearsanta leo chun greim a fháil ar an tairiscint is nuálaí.

Ach le físeáin, tá priobháideachas de shaghas eile i gceist. Nuair a tharraingítear fís cé leis an fhíseán sin? An leis an té atá ann nó an leis an té a tharraing é an físeán? Cás amháin atá an-cháiliúil ar YouTube agus a luaigh an t-údar Daniel J Solove ina leabhar ‘The Future of Reputation: gossip,rumor & privacy on the internet’ (ar fáil ar líne) ná cás an ‘Star Wars Kid’. Rinne déagóir fís de féin ag troid le “light saber” mar dhea. Ní raibh sé ró-scafánta ar a chosa, bhí sé ramhar, rinne sé gleo aisteach. Tháinig gasúir eile sa scoil ar an téip is chuir siad ar líne é. Is é ceann de na físeanna is mó spléachadh ar YouTube é, ach níor chuardaigh sé an clú seo. D’fhág sé scoil de dheasca na maistíneachta a tharla chuile lá ann agus tá sé faoi chúram síciatrach. Shocraigh a thuismitheoirí cás dlí a troid le tuismitheoirí na ndéagóirí a chur an físeán ar líne. Cé go raibh mé ábalta teacht ar an uafás ábhair ina leith, ní raibh mé ábalta teacht ar oiread is focal amháin ó Google féin i leith an scéil seo. Bhí siad sásta an t-ardán a thabhairt dóibh siúd a bhí ag magadh faoin gceatán bocht seo, ach an dóigh leat go gcreideann seisean, nó a mhuintir atá ag tacú leis, mana Google, “Do no evil.”

Iomaíocht do iGaeilge ar an bhFód go Luath!?

My article for Beo! in April where I admit that writing about technology hadn’t been at the forefront of my mind as I prepared arrival of Nipper 3.0. However that didn’t stop me using technology to help me! I also put a shout out for assistance in translating WordPress into Irish. Volunteer below in the comments please!

Caithfidh mé admháil, a léitheoirí, nach raibh m’aird chomh dírithe ar an dteicneolaíocht mar ba chóir le tamall anuas. Rugadh mo thríú leanbh ag tús na míosa seo chaite. Sin ráite, tá an teicneolaíocht chomh lárnach sin i mo shaol gur bhain mé úsáid as feidmhchlár iPhone is mé á tabhairt ar an saol! ‘Labor Mate’ a tugadh ar an bhfeidhmchlár seo a dhéanann taifeadadh ar chrapthaí le linn tinneas clainne. Is mé ag cuartú a leithéid de fheidhmchlár san App Store (agus tá neart díobh ann!) bhí mé ag gáire faoin gcur síos a mhaígh go bhféadfaí sonraí an tinnis clainne a sheoladh ar r-phost láithreach chuig do dhochtúir nó bhean ghlúine agus am a shábháil mar sin. Nílim cinnte céad fán gcéad go bhfuil rochtain ag foireann ár gcuid otharlann ar ríomhaire gan chaint ar r-phost ar ghléas soghluaiste!

Maith dom mar sin go bhfuil m’alt rud beag scaipthe an mhí seo. Aithním féin snáth ag rith tríd: tábhacht an chomhphobail agus na féidearachtaí atá ann nuair a ghríosaítear an pobal sin, ach fós féin, aithním gur torchaire agus murchuir na míosa atá ann.

Thugamar Ada ar ár n-iníon d’Ada Lovelace, an chéad ríomhchláraitheoir. Rinneadh ceiliúradh ar Ada Lovelace agus ar mhná san eolaíocht agus sa teicneolaíocht go ginearálta ar 24ú Márta, Lá Ada Lovelace. Gheofar tuilleadh eolais faoin lá seo agus faoi Ada í féin ag www.findingada.com. Mar chuid den cheiliúradh seo, scríobh níos mó ná 2,000 blagadóirí blagmhíreanna faoi na heolaithe agus faoin lucht teicneolaíochta baineann a spreagann iad. Leamh go leor is mé ag scríobh an ailt seo, tá mo bhlagmhír féin ina dréacht go fóill mar go bhfuil mé chomh gafa sin lenár nAda féin.

Twestival agus Gradaim Bhlag

De bharr theacht Ada ar an saol, chaill mé dhá imeacht mhóra i gcomhphobal ar líne na hÉireann. Dhá imeacht chosmhuintire atá i Twestival agus Gradaim na mBlag a tharla ag deireadh mhí Mhárta. Féile idirnáisiúnta is ea Twestival a bhailigh níos mó ná €200,000 i mbliana go domhanda do Concern.  Bhí imeachtaí ar siúl i nGaillimh, i mBaile Átha Cliath agus i mBéal Feirste. De réir na ngiolcacha a léigh mé ar Twitter ar an oíche, bhí an-am ag cách sna trí ionad agus cnuasaíodh an-chuid airgid. Gheofar tuilleadh eolais ag www.twestival.com

Imeacht eile a lean mé ar Twitter freisin toisc a bheith sáite i dtuismitheoireacht ná Gradaim na mBlag a bhí ar siúl i nGaillimh i mbliana. Ritheann sé liom gur scríobh mé mo chéad alt don iris seo is mé ag filleadh abhaile ar an traein ó Chorcaigh tar éis na nGradam anuraidh! Is ceiliúradh den scoth í an ócáid seo ar na blaig is fearr in Éirinn. An t-aon deacracht atá agam leis na gradaim seo ná gur féidir leis na buaiteoirí gabháil san iomaíocht arís an bhliain dar gcionn. Dá bharr sin, tá an duais buaite ag an mblag céanna i gcatagóir an ceoil, cuirim i gcás, le ceithre bliana anuas. Ar ndóigh, tá an pointe ann, más é an blag is fearr é, níl séanadh air, is é an blag is fearr é, agus má ghearrtar a leithéid amach as an iomaíocht é, is toradh bréagach aon toradh eile. Níl aon cheist go bhfuil an duais tuillte ag an mblag céanna agus b’fhéidir go bhfuil an ceart acu siúd a deir nach bhfuil iomaitheoir ann dó in Éirinn. Ach chun na ceolbhlagadóirí eile a spreagadh, dar liom féin, ba chóir dóibh cleachtas Chorn Uí Riada an Oireachtais a leanúint: nuair atá an Corn buaite faoi thrí, ní cheadaítear don amhránaí sin gabháil san iomaíocht arís. Cé mhéad onóir gur féidir le blag amháin iompar ar aon nós!

Mar a tharla sé, bhuaigh iGaeilge sa chatagóir “An Úsáid is Fearr den Ghaeilge i mBlag” arís i mbliana agus níl aon amhras orm go bhfuil an onóir tuillte ag Conchubhar Ó Liatháin, údar an bhlaig. Tá an iomaíocht géar sa chatagóir sin, go háirithe ó ligean an catagóir meascán mór de bhlaganna le Gaeilge iontu gabháil san iomaíocht. Tabhair faoi deara nach é an “An Blag Gaeilge is Fearr” atá i gceist.

Dea-Scéala WordPress

Mar a luaigh mé is ócáid chomhphobail blagadóireachta atá san imeacht seo. Tá an pobal seo ag fás chuile bhliain.  Mar a tharlaíonn sé, tá naisc ar leith le muintir WordPress, ceann de na hardáin is mó blagadóireachta, le hÉirinn. Tá duine de phríomhinnealtóirí WordPress ag obair leis ó Chontae Chorcaigh agus cheannaigh WordPress Polldaddy i 2008. Is ardán suirbhé is pobalbhreithe, a bunaíodh in Éirinn, é Polldaddy. Ní haon ionadh mar sin go raibh Matt Mullenweg, duine de bhunaitheoirí WordPress, sásta teacht go hÉirinn chun cur i láthair a dhéanamh ag an Dublin Web Summit a tharla ag tús na bliana. Le linn na cuairte sin bhí comhrá ag Mullenweg le Éamonn Leonard ó EchoLibre.com. Chuir mé féin is Leonard aithne ar a chéile nuair a d’oibrigh an bheirt againn ar Gaelport.com roinnt blianta ó shin. I measc rudaí eile a phlé Leonard le Mullenweg, dúirt Mullenweg go raibh fonn air le fada leagan Gaeilge de WordPress a chur ar fáil. Cosúil le bogearraí foinse oscailte, nó saor in aisce, eile a aistríodh go Gaeilge roimhe seo, is trí iarrachtaí deonacha an phobail a dhéantar a leithéid. Mar sin tháinig Leonard chugam chun tús a chur leis an togra seo. Más speis leat páirt a ghlacadh sa togra seo, déan teagmháil liom ag roseanne ag roseannesmith punc com agus bígí cinnte go mbeidh iomaíocht ann go luath do iGaeilge!

An tÉan Cuideáin a Shaoradh as an nGaráiste

This is my article for the March edition of Beo!  where I write about how the internet can bring people together in real life too. This includes bringing crafters together to create a hyperbolic crochet reef which will be on display in The Science Gallery from March until June.

Is cuimhin liom blianta ó shin gur léirigh mo dhearthair a mhíshásamh leis an idirlíon, ag rá faoin mbealach a dtaispeántaí sna meáin é: “Cén fáth go léirítear i gcónaí é le daoine i mbun gníomhaíochta? Ag léimt san aeir? Le cuma ridirí rollercoaster orthu? Ag baint taitnimh as an saol amuigh faoin aer?” Déanta na firínne, dar leis, is i seomraí beaga sa dorchadas a tharla na miongníomhartha a bhain leis an saol seo ar líne. Téacs aimrid don chuid is mó a bhí i gceist san idirlíon ag an am, le corrphictiúr, chun triomacht an fhásaigh a éascú agus a bheochan.

Bhí an ceart aige, nó, cuid de. Ach le borradh faoi ríomhairí cumhachta, fóin chliste, banda leathan ag druidim ar uileláithreacht agus leis na meáin sóisialta, tá ré an geek sa gharáiste thart. Rinne mé cur síos cúpla mhí ó shin ar Foursquare, cluiche chun líonra sóisialta a ligean do dhaoine stádas agus pointí a bhailiú de réir mar a thugann siad cuairt ar ionaid éagsúla timpeall a gcathrach. (Agus ritheann sé liom anois gur dhéan mé glan dearmad mo phointí a bhailiú do Centra is mé ag ceannach an nuachtáin ar maidin!)

Plancast

Tá suíomh eile anois ar fáil ar a dtugtar Plancast. Ligeann an suíomh seo duit do chuid pleananna a chraoladh leo siúd a bhfuil síntiús glactha le do phróifíl, nó le haon duine a bhreathnaíonn ar do phróifíl. Tá neart Éireannach á úsáid cheana féin ag roinnt eolais faoi chomhdhálacha, léachtaí, ceolchoirmeacha agus faoi imeachtaí sóisialta. Tarraingeoidh neart de na himeachtaí seo geek ar bith amach as an ngaráiste!

Ar ndóigh, seo feidhm amháin de chuid Facebook a oibríonn thar barr freisin. Ligeann Facebook don úsáideoir imeachtaí a chruthú, idir phríobháideach agus phoiblí go hiomlán. Toisc bunús galrach Facebook, is féidir aíonna a bhailiú gan stró do chuile imeacht a fhad is a ligeann tú do na haíonna an imeacht a roinnt lena ngréasáin féin. Más mian leat, is más fiú é, is féidir fógra a cheannach ar an líonra seo chun an imeacht a fhógairt díreach leo siúd a bhfuil spéis acu ina leithéid. Is féidir costas ticéid nó dhó a chaitheamh ar fhógra thar thréimhse ama agus srian iomlán a choinneáil ar an mbuiséad. Is féidir imeachtaí ceoil a fhógairt ar Last.fm freisin agus iad a roinnt thar ghréasáin sóisialta eile.

Eventbrite agus Event Elephant

Is ag caint faoi thicéid a dhíol, tá neart feidhmeanna gréasáin ar fáil a ligean don eagraí ticéid a dhíol nó a scaipeadh. Tá úsáid bainte agam féin as Eventbrite cheana agus tá sé an-chumhachtach. Ligeann an feidhmchlár gréasáin seo don eagraí imeachtaí gach eolas faoin imeacht a chur ar fáil in aon áit amháin le URL saincheaptha, léarscáil agus eolas úsáideach eile. Tá córas slán íocaíochta ar fáil agus gearrann Eventbrite céatadán beag ar gach ticéad a dhíoltar. Is féidir r-phost meabhracháin a chur chucu siúd a chláraigh agus is féidir an imeacht a roinnt thar líonraí sóisialta eile agus ar shuíomhanna gréasáin le cód leabaithe curtha ar fáil don eagraí. Tá an comhlacht Event Elephant ag soláthar seirbhíse cosúil leis seo agus tá oifig acu anseo in Éirinn. Is fiú tacú leo mar sin, má tá siad ag fostú daoine abhus! Ní féidir liom Event Elephant a mholadh bealach amháin nó bealach eile, tharla nár bhain mé triail as an tseirbhís go fóill.

Nuair atá cibé imeacht gur spéis leat faoi lán seol is féidir eolas faoin imeacht a roinnt ar an bpointe trí théacs, griangraif agus fís sruthaithe ag úsáid na líonraí gréasáin Twitter, Facebook, Flickr, Pix.ie agus Qik faoi seach. Nuair atá an imeacht thart roinntear an t-ábhar seo is a léirmheasanna ar na líonraí sóisialta arís is ar bhlaganna, suíomhanna léirmheasa agus ar na líonraí sóisialta. Léann daoine eile faoi agus tosnaíonn an ciorcal ag casadh thart arís.

An Chróise

Bealach amháin i mo shaol féin ar tháinig an teicneolaíocht agus an saol réadúil lena chéile ná trí crochet. Thosaigh mé an chróise arís i ndáiríre timpeall 5 bliana ó shin nuair a bhí mé ag téarnamh tar éis aipindicítis. Úsáidim Google Alerts chun eolas a bhailiú faoi áiseanna cróise ar líne. Leanaim cúpla ceardaí trí mo Reader agus ar Twitter. Tá an-spreagadh le fáil do chách ar líne, is cuma más é cróise, nó madraí, nó cócaireacht an t-ábhar spéise atá acu. Tá dreamanna ar Facebook, líonraí ar Ning, liostaí ar Twitter, físeanna foghlamtha ar YouTube, VideoJug, ailt mínithe ar Wikihow is ar uile.

Thuig mé i 2008 go raibh níos mó ag baint leis an scil nuair a léigh mé sa Times Online faoi matamaiticeoir ón Laitvia, Daina Taimina, a bhí ag úsáid a scileanna cróise “to create a model of hyperbolic space”. De réir an ailt seo, ní raibh aon bhealach eile ach tríd an gcróise chun samhail mar seo a chruthú.  Chonaic mé fís de Margaret Wertheim ag caint ag TED anuraidh, 2009, faoin mbealach ar bhain sise úsáid as cróise chun deilbh agus fás coiréil a thaispeáint. Spreag an obair is an chaint seo daoine fud fad na cruinne. Is féidir breathnú ar líne ar Sceir Choiréil déanta as Cróise Hipeairbóileach a rinne dream as Sydney na hAstráile. Tá siad á húsáid chun aird a tharraingt ar na bagairtí ar scéir choiréil na hAstráile. Ach is meafair é don chomhshaol atá faoi bhagairt agus scileanna atá faoi bhagairt ar ndóigh. Tá roinnt físeanna ar YouTube den Chróise Hipeairbóileach seo, chomh maith le patrún, le fáil ar líne freisin.

sceir choiréil á cruthú anseo in Éirinn faoi láthair a bheidh le feiceáil sa Science Gallery i dteannta leis an sceir idirnáisiúnta ó 20 Márta go 28 Bealtaine: cuir r-phost chuig info@sciencegallery.com le tuilleadh eolais a fháil nó páirt a ghlacadh i gcruthú na sceire.  Beidh Margaret Wertheim í féin ag caint ag TEDx Dublin sa Science Gallery 12 Márta is beidh ticéid ar fáil ón gcéad lá Márta.
Ná habair nár tharraing an t-idirlíon an t-éan cuideáin amach as an ngaráiste riamh!